📍 Mizoram Hriselna Chanchin
Governor in 2027 Census Hna A Tlangzarh (April 16)
Governor General (Dr) Vijay Kumar Singh (Retd) chuan Lok Bhavan, Aizawl-ah India Ram Chhiarpui (Census of India) 2027 atana In Chhiar (Houselisting and Housing Census) hna a tlangzarh. Hei hi mihring chhiarna thil ni mah se, a data hmuhchhuahte hi nakin zela mipui hriselna (public health) kawnga hmasawnna ruahmanna’n leh state chhunga hriselna dinhmun tehna’n a pawimawh hle dawn a ti.
MUHCS 2.0 Inziah Luh Hun A Tawp (April 15)
Mizoram Universal Healthcare Scheme (MUHCS) 2.0-a inziahluh hun chu April 15, 2026 khan a tawp ta. Kum 2026-27 atana ₹130 crore budget neia bul ṭan a nih rual hian, he scheme hnuaia inziak lut lo damdawi inte (non-empanelled hospitals)-a emergency inenkawlna kawngah dan khauh zâwk hman a ni a, ICU-a luh nghal ngai emaw, nunna chhanna’na zai vat ngai ang chi thil lian thamah chauh scheme hi hman theih a ni tawh ang.
Damdawi Inte Nena Inremna Thup Chungchangah Inhnialna (April 16)
Mizoram Health Care Society leh damdawi in (empanelled hospitals) te inremsiamna lehkha leh damdawi man bithliah dan chu Right to Information (RTI) hmanga dil a nih chungchangah inhnialna a la awm zui zel a. April 9-a Mizoram Information Commission (MIC) in thu a ngaihtuah hnuah pawh he thil hi sawi zui a ni. MIC chuan MUHCS hi mipui pawisa hman telna a nih avangin, inremsiamna te hi thuruk (confidentiality clauses) tia zêp theih a ni lo tih a tarlang.
🇮🇳 India Ram Hriselna Chanchin
Sik Leh Sa Inthlakin Natna Darh Dan A Thlak (April 11)
April 11-a report chhuakah chuan, sik leh sa inthlâk danglam (climate change) chuan India rama natna len dan chu nasa takin a thlâk danglam tih a tarlang. India rama district 40% vel chu khaw awmdan inthlâk thut thut (extreme weather) tuar thei dinhmunah an ding mek. Dengue leh Malaria ang thosi aṭanga inkaichhawn natnate chu khawvawhna hmun ṭhin Shimla leh Jammu & Kashmir ṭhenkhatah pawh a darh thar mek zel a ni. Chu bâkah, khawlum lutuk tuar avangin naute thla tling loa piang (preterm births) pawh 16% zetin a pung tih hmuhchhuah a ni.
Natna Inkaichhawn Theih Loh (NCDs) Punna (April 11)
He chawlhkar chhunga hriselna thupui langsar tak pakhat chu natna inkaichhawn theih loh (non-communicable diseases) te a pun nasat thu hi a ni. ICMR-INDIA zirchianna aṭanga hmuhchhuah danin, ram pumah zunthlum (diabetes), thisen sang (hypertension), leh thau uchuak (obesity) vei an pung nasa hle a, hengte hi lung natna (heart disease) thlentu lian ber ber an ni.
🌍 Khawvel Hriselna Chanchin (Ṭhenawm Ramte)
Bangladesh: Sentut (Measles) Hripui A Leng
- Thihna A Pung Nasa (April 11 & 18): Bangladesh ram chuan sentut (measles) hripui hlauhawm tak a hmachhawn mek. April 11-a report tarlan danin, March thla laihawl aṭang khan naupang 145 laiin sentut ang natna vei hian nunna an chan tawh a, chung zinga 24 chu sentut a ni tih chian a ni. April 18 khan dinhmun a derthawng zual hle a, darkar 24 chhungin mi 4 an boral belh a ni.
- State of Emergency Puan Phut A Ni (April 18): March 15 leh April 18 inkar khan case nemngheh 3,200 chuang hmuh a nih avangin, hriselna lama mithiamte leh sorkar hotute chuan ‘state of emergency’ puang turin ngenna an siam mek a. Damlo tam takin damdawi in an pan mek a ni.
- Sorkar Hmalakna (April 17): April 17 khan Prime Minister chuan hetiang dinhmun ṭha loa inenkawlna hi siamṭha turin theih tawp chhuah a tiam. Hemi hma hian Health Minister chuan he hripui darh chhan ber hi vaccine laktir loh rei lutuk vang leh thuneitute ngaihsak loh vang a nih thu a lo sawi tawh bawk.
Myanmar: Inbeihna Leh Hriselna Lama Harsatna
- Inbeihna Vangin Himna A Chhia (April 11): Myanmar-ah chuan hriselna dinhmun a la derthawng hle a, mipui mimir himna leh hriselna inenkawlna an dawn theihna a tichhe nasa hle. April 11-a thu dawn danin, drone hmanga inbeihna leh buaina chi hrang hrang a chhuah avangin damlo ṭanpuina (humanitarian aid) sem chhuah hna a tikhaihlak nasa hle a ni.
- Ṭanpuina Mamawh Zirchianna: World Health Organization (WHO) chuan kumin 2026-ah hian Myanmar-ah mi maktaduai 9.3 velin hriselna atana ṭanpuina an mamawh dawn tih a tarlang. Mahse, sum indaihlohna leh luh theih lohna hmun a tam avangin heng mamawhtute zinga tlem te chiah hi ṭanpui theih an ni a, maktaduai tam tak chuan inenkawlna ṭha dawng loin nunna derthawng takin an hmang mek a ni.
