He hi kar kal ta (March 9–16, 2026) chhunga Mizoram, India, leh Khawvel huapa hriselna chanchin thar pawimawh lakkhawm a ni e.
Mizoram Chanchin
- Lungleiah Raicheh Vanga Thihna Duh lohna: March 12 khan Pi F. Lallawmkimi, Lunglei Civil Hospital kawta naute a hrin hnua a boral tak avangin lungawilohna nasa tak a chhuak a. NGO hrang hrang, YMA telin, he thihna hi damdawi in thawktute’n an lo hnar (admit duh loh) vanga thleng nia sawiin an lungawilohna an lantir a. Health Minister hnenah March 21 aia tlai loah thil tisualtute laka hmalakna khauh tak nei turin an phût a ni.
- Inhlawhfa boral: Mizoram tlangval Polim Chakma (kum 23), Bengaluru-a hna thawk mektu chu March 11 khan an hna thawhna factory-ah electric-in a man avangin a boral a. He thil thleng hian hmun danga hna thawk tura kal (migrant workers) te hna thawhna hmun himna chungchang a tarlang nasa hle.
- Hriselna leh Thalaite: Aizawl-a “The Spot” café hmalakna chuan hmasawnna thar a thlen mek a. He hmun hian ṭhalaite tan inthlahrung miah loa HIV testing leh mipat-hmeichhiatna lam hriselna inzirtirna (sexual health counseling) ualau lo taka an neih theihna hmun him a siamsak a, mipat-hmeichhiatna chungchanga kan hnam hmuh dan (taboo) a thlak danglam mek a ni.
- Health Clinic Hlankai: March 14 khan Health Minister Lalrinpuii chuan Tuikual North Health Clinic a tlawh a, he clinic hi Health Sub-Centre-a hlankai a nih dan tur a enfiah. Hei hi sorkarin thingtlang leh veng hrang hranga hriselna enkawlna a tihchangtlun zelna peng khat a ni.
India Ram Chanchin
- Khawlum Hma leh Hriselna: Thiamna nei mite chuan kumin khawlum hi a hun hma kar tam takah a lo thlen avangin fimkhur turin mipui an hriattir a. March 12-a hriattirna chhuahah chuan khawlum uchuak vanga tui tlakchhamna (dehydration) leh thisen luan dan danglam vanga “kal” (kidney injury) lam harsatna thleng thei chungchangah mipui an fimkhur a ngai hle tih tarlan a ni.
- National Vaccination Day: March 16 khan ram pumah National Vaccination Day hman a ni a, he ni hian Pulse Polio programme hlawhtlinna a hriat chhuah tir a. Kuminah chuan HPV vaccination uar takin kalpui a ni a, hei hi ‘cervical cancer’ (chhul cancer) venna atana pawimawh tak a ni.
- Boruak Thianghlim Atana Ṭanpuina: March 13 khan World Bank leh India Sorkar chuan $127 million inremna an ziak a. He sum hi Haryana state-a boruak thianghlim lo siamṭha tur leh Delhi thleng pha thlai sengna ro hal vanga boruak bawlhhlawhna tih tlemna’n hman a ni dawn a ni.
Khawvel Chanchin
- Middle East-ah Tanpuina: March 15 khan WHO chuan Lebanon, Iraq, leh Syria-a hriselna lama harsatna nasa tak thleng mekte ṭanpuina’n $2 million a pe chhuak a. He ṭanpuina hi tharum thawhna vanga hliam tuarte enkawlna leh hri darh laka venna hna thawhna’n hman a ni ang.
- Damdawi Thiamna Thar: March 13 khan scientist-te chuan kum 5,000 kal taa mihring ha hni (dental calculus) aṭanga bacteria an hmuhchhuah chuan “antibiotics” thar siam chhuahna’n kawng a hawn theih thu an sawi a. Hei hian damdawi (antibiotics) in a hneh tawh loh natna (superbugs) dona’n beiseina thar a siam a ni.
- Vaccine Himna Report: WHO chuan March 13 khan khawvel pumpui vaccine hman chungchanga himna leh rintlâk a nihna tarlangtu report (Global Advisory Committee on Vaccine Safety) a tichhuak a, hei hi mipuiin vaccine an rin ngam zelna’n a pawimawh hle.